Het aanbesteden van wegenzout of pekeloplossing kan ingewikkeld zijn. Soms leidt het zelfs tot verrassingen bij de uiteindelijke uitvoering. Dit is te voorkomen, als je weet waarmee je rekening moet houden.

Wij hebben voor u de meest belangrijke aspecten op een rijtje gezet. Deze hebben met name betrekking op de productkwaliteit en leveringszekerheid.

AkzoNobel roadsalt order

1. Korrelgrootte: stel eisen aan de korrelgrootteverdeling

De korrelgrootte heeft een onmiskenbare invloed op de efficiëntie van strooien. Uit onderzoek van Provincie Gelderland blijkt dat grote korrels tot 3.15 mm gemakkelijk van de weg stuiteren. Deze verliezen kunnen oplopen tot 15% in vergelijking tot zout met een kleinere korrelgrootte. Daarnaast bedekken kleinere korrels het wegdek beter dan grof zout. Dit is met name van belang bij preventief strooien. Daarentegen kan te fijn zout (stofzout) tot problemen leiden bij het strooien. Het is dus eveneens van belang om eisen te stellen aan een maximaal volume aan stofzout.

Kortom, het is raadzaam om in het bestek van de aanbestedingen eisen te stellen ten aanzien van de maximale korrelgrootte, bijvoorbeeld max 8 wt% kleiner dan 0.16mm. Of ken in de gunningscriteria punten toe aan de verhouding fijn zout: grof zout.

2. Zuiverheid: stel eisen aan het NaCl-gehalte

De dooiwerking van het zout wordt bepaald door het NaCl-gehalte. Het is daarom belangrijk om hieraan eisen te stellen. Zo kennen steen- en zeezout veelal een lager NaCl gehalte (95-98%) dan vacüuumzout (>99.5%). Een hoog NaCl-gehalte betekent bovendien dat er minder restmateriaal in het zout zit. U strooit dus ook aanzienlijk minder van dit “slib” op het wegdek.

Stelt u zich eens voor: het gebruik aan strooizout in Nederland is gemiddeld 250.000 ton. Als dit met steenzout zou worden uitgevoerd met een NaCl-gehalte van 97,5%, dan wordt er meer dan 6.000 ton slib op de weg uitgestrooid. Met vacuümzout is dat nihil.

Het is daarom belangrijk te onderkennen dat bepaalde zoutsoorten meer onderhouds- en schoonmaakwerkzaamheden met zich meebrengen. En dat onderhoud komt in de winter altijd ongelegen. Dit is ook relevant als u zelf pekel aanmaakt.

Ons advies is dan ook: stel eisen aan het minimale NaCl-gehalte. Of ken extra punten toe naar gelang het gehalte aan NaCl hoger is.

3. Vochtgehalte: stel eisen aan het vochtpercentage

De dooikracht van een kilo zout wordt in principe bepaald door de hoeveelheid NaCl. Een hoger vochtgehalte betekent dus een lager NaCl gehalte. In dit geval kunt u dus eveneens eisen stellen aan het vochtgehalte, dan wel punten toekennen aan zout met een laag vochtgehalte.

Echter, het aanklevende vocht van bijvoorbeeld vacuümzout heeft ook voordelen op het moment van strooien. Zo kleeft het zout beter op het wegdek. Bij natstrooien mengt de aangebrachte pekel beter met het zout. Dit kunt u gemakkelijk zelf vaststellen als u probeert een paar druppels water met geheel droog zout te mengen. De druppels mengen niet goed, omdat het vocht direct als druppels in het zout worden gevangen. Bij zout dat al omringd is met aanhangend vocht, treedt dit fenomeen niet op.

Natuurlijk leidt een te hoog vochtgehalte tot problemen met strooien. Ons advies is dan ook om een maximaal vochtpercentage te eisen. In de praktijk hebben wij geleerd dat bij een vochtgehalte tot 3.5% het zout zich nog goed gedraagt.

Ons advies is daarom: stel een eis van maximaal 3.5% vocht.

4. Volumes: stel eisen aan afname en levering

Een zeer belangrijke eis voor opdrachtgevers is de garantie van de leverancier dat deze de gewenste hoeveelheden wegenzout en pekel kan leveren. Daarentegen wil de leverancier graag dat zijn inspanningen in balans zijn met zijn (gegarandeerde) inkomen. De gevraagde inspanning van de leverancier moet dan ook in verhouding zijn met zijn verwachte opbrengst. Dit voorkomt dat de leverancier te veel risico ziet en zich niet inschrijft. Hier kan handen en voeten aan worden gegeven door garanties te baseren op de gemiddelde behoefte van een afgelopen periode.

Voorbeeld:

  • gemiddeld verbruik wegenzout afgelopen 5 jaar: 1500 ton per jaar
  • gevraagde leveringsverplichting leverancier: 150% x 1500 = 2250 ton
  • minimale afname verplichting opdrachtgever: 50% x 1500 = 750 ton

Wilt u meer zekerheid hebben dat u altijd over voldoende wegenzout kunt beschikken? Dan is de beste oplossing om hiervoor extra voorraden aan te leggen. Vaak kan de leverancier hiervoor een strategische voorraad zout aanleggen. U kunt deze voorraden ook zelf aanleggen.

Een bijkomend voordeel van grotere opslagcapaciteit, is dat u meer gebruik kunt maken van zomerleveringen. Zomerzout is vaak goedkoper dan winterzout, omdat de leverancier in de zomer direct kan leveren. Hij hoeft dan zelf geen voorraden aan te houden om piekvraag in de winter op te vangen.

Ons advies: stel een afname- en leveringsverplichting vast op basis van het gemiddelde wegenzoutverbruik van een afgelopen periode.

5. Duurzaam inkopen: stel eisen aan duurzame aspecten

Vanzelfsprekend zijn ook de duurzame aspecten van inkoop belangrijk. Hoe duurzaam is het wegenzout dat u inkoopt en hoe duurzaam is de leverancier waarvan u het wegenzout betrekt? Hier ligt wel een uitdaging, want hoe bepaalt u in hoeverre een product of leverancier duurzaam is?

Duurzaamheid reikt verder dan alleen de CO2-emissie tijdens de productie van het product. Het gaat ook om de manier van zoutwinning en het transport van het zout naar de klant. En natuurlijk om het gebruik bij de klant zelf en de impact van het product op de omgeving na gebruik. Daarnaast spelen ook sociale aspecten een belangrijke rol. Zoals welzijn van medewerkers en oorsprong van het zout.

In zijn algemeenheid kunt u stellen dat “meer met minder” de juiste kant op wijst:

  • Gebruik: hoe minder zout u hoeft te gebruiken voor het strooien, hoe beter. Deze besparing werkt door op de gehele keten van winning tot en met end-of-life. Daarmee is het wellicht het meest relevante criterium.Winning & productie: hoe minder CO2 uit fossiele bronnen vrijkomt bij het winnen en produceren van zout, hoe beter.
  • Transport: des te korter de afstand van zoutwinning tot plek van gebruik, des te beter.
  • End-of-life: des te minder restmateriaal inclusief zware metalen achterblijft op de weg, des te beter.

Deze opsomming van aspecten zegt echter nog weinig over het beleid van de leverancier op het gebied van duurzaamheid. U wilt een leverancier die zich op dit gebied continu verbetert en hiervoor concrete beleidsmaatregelen neemt. Wat kunt u hieraan doen? U kunt bij de leverancier officiële documenten opvragen over duurzaamheid. Zoals bijvoorbeeld een notering in de Dow Jones Sustainability Index. Ook kunt u de leverancier vragen een kwaliteitsplan op te stellen met betrekking tot duurzaamheid.

Ons advies: ga voor uw eigen organisatie na wat belangrijk is op het gebied van duurzaamheid. Probeer dit te vertalen naar relevante eisen c.q. gunningscriteria in de aanbesteding. U kunt deze eisen wellicht als meetbaar criterium opnemen. Of vraag de leverancier een kwaliteitsplan in te leveren, toegespitst op de punten die voor uw organisatie relevant zijn.

Meer over duurzaamheid

Meer informatie over hoe vacuümzout scoort op de verschillende punten van duurzaamheid vindt u op onze pagina Duurzaamheid.

6. Oorsprong van zout: stel eisen aan herkomst en arbeidsomstandigheden

In West-Europa kennen we strenge regelgeving op het gebied van arbo en milieu. Maar dit geldt lang niet altijd voor andere regio’s van de wereld. Omdat zout vrijwel overal ter wereld wordt gewonnen en geproduceerd, is het raadzaam om te verifiëren waar het door u aangekochte zout vandaan komt. Kan de leverancier aantonen dat het zout gewonnen wordt onder de juiste arbeidsomstandigheden? Komen de inkomsten van de zoutwinning ten goede aan de lokale bevolking? Dit laatste geldt met name voor gebieden waar veel zout wordt gewonnen, maar vaak niet duidelijk is in hoeverre de lokale gemeenschap ook de baten ontvangt voor deze zoutwinning.

Ons advies: neem in de tendervoorwaarden op dat de leverancier moet aantonen waar het zout wordt gewonnen. Laat hem daarbij ook aantonen dat belangen van arbeiders en lokale gemeenschap voldoende worden behartigd.

AkzoNobel roadsalt order

Meer weten over gladheidbestrijding?

Wij helpen u graag verder

Ons team heeft de kennis en expertise om u te helpen uw gladheidbestrijding zo effectief en efficient mogelijk in te richten.

contact avatar image